Prefabrykacja
Prefabrykacja wielkowymiarowa w budownictwie kojarzy się najczęściej z szarymi blokowiskami, których mieszkańcy ciągle zmagają się z usterkami, krzywymi ścianami, pękającym sufitem. Okazuje się jednak, że z styrobetonowych ścian można budować dobrze i szybko - i to nie tylko szare bloki, ale i nieduże, ładne domki jednorodzinne.
Czym jest prefabrykacja?
Zasadniczą cechą budowania z wielkowymiarowych elementów prefabrykowanych jest ograniczenie do minimum robót wykonywanych bezpośrednio na placu budowy. Ma to wiele zalet - praca nie jest uzależniona od warunków atmosferycznych, niebezpieczeństwo popełnienia błędów wykonawczych i użycia nieodpowiednich materiałów jest mniejsze, a tempo budowy szybsze. Prefabrykacja pozwala na dowolne kształtowanie bryły budynku, nie ogranicza możliwości wprowadzania zmian w trakcie budowy. Ponadto montaż elementów wymaga użycia dźwigu o mniejszym tonażu i odpowiednio ilość miejsca do manewrowania i rozładunku, co na małych lub zalesionych działkach pozwala budowę w tej technologii. W najczęściej stosowanych systemach prefabrykacji w fabryce przygotowuje się wielkowymiarowe elementy ścian zewnętrznych i wewnętrznych, stropów i więźby dachowej. Po przewiezieniu na plac budowy szybko montuje się je w gotowy do wykończenia dom. Postawienie budynku w stanie surowym otwartym na uprzednio przygotowanych fundamentach trwa 1-3 dni. Po złożeniu całej konstrukcji natychmiast można przystąpić do zakładania instalacji, okien, wykańczania ścian i sufitów. Zalety budowania z prefabrykatów są widoczne przy realizacji projektów powtarzalnych; w fabryce przygotowuje się jednakowe elementy, dzięki czemu nakład pracy - a więc i koszty - są mniejsze.
Prefabrykaty z Styrobetonu
Produkcja prefabrykowanych ścian zewnętrznych lub wewnętrznych przebiega w następujący sposób: na podstawie projektu sporządza się dokumentację wykonawczą, w której dom dzieli się na poszczególne elementy, dostosowane wielkością do form odlewniczych. Ich długość odpowiada najczęściej wysokości jednej kondygnacji (2,8÷3,0 m), a szerokość może przekraczać nawet 6 m. Do każdego elementu projektuje się odpowiednie zbrojenie, uwzględniające wielkość i rodzaj obciążeń po zamontowaniu oraz umożliwiające bezpieczny transport. Dokumentacja zawiera również lokalizację i wielkość otworów okiennych, drzwiowych, kanałów instalacyjnych, wentylacyjnych itp. Produkcja prefabrykatów z styrobetonu odbywa się w formach kasetonowych. Po ustaleniu wymiarów zewnętrznych elementu, w formie umieszcza się kolejno zbrojenie, elementy łączące, wkładki (w miejscach, gdzie przewidziane są np. okna) oraz rurki umożliwiające późniejsze wprowadzenie przewodów elektrycznych. Tak przygotowaną formę zalewa się mieszanką z strobexu, ubija i - po uzupełnieniu ubytków - wygładza. Zależnie od stosowanych urządzeń, wygładzanie może odbywać się ręcznie lub przy użyciu walców frezujących albo płyty dociskowej. Uformowany element przenoszony jest wraz z formą na miejsce dojrzewania, gdzie po stwardnieniu wyjmowany jest z formy. Prefabrykaty z styrobetonu mają bardzo dokładne wymiary - tolerancja nie przekracza 1 mm - a ich powierzchnia umożliwia nakładanie warstw cienkowarstwowych lub pokrycie gładzią gipsową. Gotowe elementy transportuje się (w pozycji pionowej) na miejsce budowy na niskopodwoziowych naczepach. Kolejność załadunku powinna odpowiadać kolejności montażu, aby uniknąć ich przekładania i składowania na budowie. Prefabrykowane ściany z styrobetonu montuje się na uprzednio wykonanym i zaizolowanym fundamencie. Musi on być dokładnie wyrównany, gdyż w przeciwnym razie mogą wystąpić trudności z precyzyjnym ustawieniem ścian. Producent oferują również prefabrykowane elementy podpiwniczenia i fundamentów.
Sam montaż przebiega szybko i sprawnie; dźwig zdejmuje kolejne elementy z naczepy i przenosi je na wyznaczone miejsce. Do czasu połączenia wszystkich elementów ściennych w jedną całość, płyty podtrzymywane są przez regulowane podpory, które jednocześnie umożliwiają dokładne ustawienie elementu. Trwałe połączenie między płytami zapewniają elementy łączące, które zależnie od przyjętego systemu mogą być skręcane, spawane lub wiązane drutem zbrojeniowym. Połączenia dodatkowo betonuje się. W domach parterowych, po ustawieniu ścian, montuje się dźwigary więźby dachowej i po wstępnym pokryciu np. folią można rozpocząć prace wykończeniowe. W budynkach piętrowych na ścianach parteru układa się płyty stropowe kanałowe lub typu filigran i po zalaniu wieńca można stawiać ściany na piętrze. Oprócz ścian nośnych prefabrykowane mogą być również ścianki działowe. Można też z nich zrezygnować, a pożądany podział wewnętrzny wykonać z tradycyjnych ścian murowanych. Prefabrykaty z strobexu montowane jako ściany zewnętrzne nie wymagają ocieplenia, gdyż ich konstrukcja zapewnia dostateczną izolacje termiczną. Gdy ich konstrukcja nie zapewnia dostatecznej izolacji termicznej – uzależnione od strefy klimatycznej. Najczęściej w tym celu stosuje się Strobex typu STB-D, który dodatkowo zawiera warstwę styropianu o grubości 10 cm, pokrytego tynkiem cienkowarstwowym na siatce wzmacniającej. Można również obudować dom elewacyjną cienką cegłą klinkierową lub silikatową. Prefabrykowane ściany z strobexu zapewniają - wbrew utartym opiniom - korzystny mikroklimat. Mają dużą oporność cieplną, zdolność do akumulacji ciepła i paro przepuszczalność zbliżoną do paro przepuszczalności cegły ceramicznej. Wystarczającą wytrzymałość umożliwia mocowanie nawet ciężkich przedmiotów bez konieczności montowania dodatkowych wzmocnień. Koszt budowy w tym systemie jest niższy od kosztów poniesionych przy zastosowaniu technologii tradycyjnych, natomiast czas budowania będzie nieporównywalnie krótszy.